Çim yüzeyler estetik ve fonksiyonel özellikleri ile günümüz kentlerinde dar mekanlarda yaşamak zorunda olan insan için fiziksel ve ruhsal bakımdan sağlıklı bir mekan yaratırlar.
Çim bitkisi, estetik ve fonksiyonel amaçlarla kullanılan, yeşilin farklı tonlarına sahip genellikle üzerinde yürünebilen 10-15 cm yüzeysel kök oluşturan bir yer örtücü bitkidir. Kent yeşil alan sistemi içerisinde çim alanlar estetik, görsellik sağlamanın yanında spor yapma oyun oynama, dinlenme gibi fonksiyonlar için de ortam oluşturur.
17. ve 18. Yüzyıllarda çim bitkileri ve bunların oluşturduğu yeşil alanlar; çim bahçeleri, hobi bahçeleri ve diğer yeşil bitki örtülerini tesis etmek amacıyla kültüre alınmıştır.
16 ve 17. Yüzyıllarda çim alanlar birçok Avrupa ülkesinde rekreasyon alanı olarak benimsenmiştir.
Kullanım amaçlarına göre çim alanlar 3’e ayrılabilir.
- Estetik amaçlı çim alanlar; Kent parkları, ev bahçeleri, orta refüjler.
- Spor amaçlı çim alanlar; Futbol, golf, tenis kortları, atlı spor, polo.
- Özel amaçlı çim alanlar; Yol kenarları, şev stabilzasyonu, endüstri alanları, hava alanları
Çim alanların tesisi de 4 farklı yöntemle yapılmaktadır.
- Tohum Ekimi ile Çim Tesisi
- Vegetatif Yol ile Çim Tesisi
- Çim Kalıpları ile Çim Tesisi (Rulo Çim)
- Hydroseeding Yöntemi ile Çim Tesisi
Metraj, eğim, çimlenme süresi, mevcut çim ve toprak alanlarının etken olduğu çim tesis tercihlerini değerlendirmek için aşağıdaki tabloyu kullanabiliriz.
Peki bahçeniz için en uygun yöntem hangisidir?
Tohum Ekimi İle Çim Tesisi
Önce mevcut toprak ve iklim şartlarına ve çim alanının tesis amacına göre uygun çim karışımı tespit edilir. Uygun çim karışımına karar verildikten sonra çim tesis edilecek alanda m² ye ekilecek tohum miktarının belirlenmesi gerekir. Tohum atmadan önce toprak yapısı tespit edilir, toprak 15-20 cm derinliğinde bellenerek havalandırılır.
Topraktaki mikro ve makro elementleri arttırmak için Mevcut toprağa 1/3 oranında çiftlik gübresi, 1/3 oranında orman toprağı, 1/3 oranında torf karıştırılarak toprak yapısı kuvvetlendirilir, tırmıkla düzeltme işlemi yapıldıktan sonra silindirleme işlemi yapılır. Sonrasında m² ye 50 gr tohum gelecek şekilde düzeltilen alana tohum serpilir. Kullanım alanına göre farklılık gösterse de ortalama beş karışımlı tohumlar kullanılır. Tohum atılmadan önce tohumlar mutlaka karıştırılmalıdır çünkü ağır tohumlar dibe çökmektedir. Tohumların üzeri kapak toprağı ile tercihen 0,5 cm torf ile kapatılarak tekrar silindirleme yapılır. Sulama metrekareye ortalama 5-8 lt olacak şekilde sabah veya akşam saatlerinde her gün yapılır. Ortalama 10 gün içerisinde çimlenme gerçekleşir. Tohumla çimlenmede 10- 15 gün sonra çim çıkmayan alanlara tekrar tohum atılarak çim yüzey yapısı kuvvetlendirilir. İlk çıkan çimlerin boyu 10 cm’e yaklaşınca çimler silindirle bir yana yatırılarak biçilir köklerin yerinden çıkmaması için.
Çimlendirme işlemi 5 derecenin altındaki havada yapılırsa kardeşlenme meydana gelmeyeceği için sağlıklı bir çim yüzeyi elde edilemez. Tohumla ekimde sonbahar dönemi tercih edilirse yabancı ot kontrolü sağlanmış olur. İlkbahar ekimlerinde yabancı ot problemi ortaya çıkmaktadır.
Vegetatif Yol ile Çim Tesisi
Bu yöntem, bol stolon oluşturarak toprağı kısa sürede örten çim türleri ile stolonlu olup tohum oluşturmayan bazı steril hibritlerde kullanılır. Vegetatif yöntem ile üretimde, çim türleri stolonları vasıtasıyla köklenerek yeni bitkiler oluşturur.
Vegetatif yöntemle çim tesisinde stolonlardan 2 farklı şekilde yararlanılır.
Stolonla üretimin birinci şeklinde; stolonlu çim bir alandan biçilen stolonlu çim artıkları, hazırlanan toprak üzerine serpilir. Üzeri 2-3 cm kapakla örtülüp silindir geçirilir. İlk sürgünler 2-3 hafta içinde yan sürgünler 4-6 hafta içinde sürmeye başlar. Bu çimler sık biçilmelidir. Yılda 3-4 biçimden sonra silindirlenmelidir.
Stolonla üretimin ikinci şeklinde; sıralar arası 10-15 cm olmak üzere toprakta 5-7 cm derinliğinde dik ya da eğimli çukurlar açılır. Çim alandan kesilen küçük stolon parçaları, açılan çukurlara dik ya da meyilli olarak yerleştirilir. Dikim sonrası çukurlar kapatılır ve üzerinden silindir geçilir.
Çim Kalıpları ile Çim Tesisi (Rulo Çim)
Çim kalıpları yetiştirildikleri araziden paralel şeritler halinde özel makineler ile kaldırılır ve şeritler dik bir şekilde, istenilen uzunlukta otomatik olarak kesilerek küçük parçalara bölünür. Rulolar haline getirilerek taşınır. Çim kalıbının kalınlığı ve kalıp ölçüsü ince köklerin kuvvetine göre makine ile ayarlanarak yapılır. Rulo çim uygulamasında da tohumla üretimde olduğu gibi toprak hazırlığı ve tesviye işlemleri yapılmalıdır.
Hydroseeding Yöntemi
Hydroseeding uygulamaları sulu tohumlama ya da püskürtme çim olarak da bilinmektedir. Hydroseeding en basit anlamda gübre, tohum, hızlı başlangıç ürünleri, bağdaştırıcı ve suyun birlikte karıştırılarak toprağa püskürtülmesi şeklinde uygulanmaktadır.
Çok çeşitli uygulama alanlarına sahip olan hydroseeding özellikle peyzaj sırasında tercih edilmektedir. Bunun yanı sıra geniş alanlara yayılan golf sahaları için kaliteli çim üretmekte, depolama alanları yaratmakta ve erozyon kontrolünde kullanılmaktadır.
Hydroseeding rulo çim veya kuru tohumlama ve elle ekim yöntemlerine göre daha avantajlıdır çünkü hydroseeding ile birlikte tohumun toprağa tutunma gücü artırılır. Hydroseeding makineleri (hydro mulche – hydroseeder – püskürtme çim makinası) içerisindeki karışım yalnızca su ve tohum içermez. Aynı zamanda yararlı gübre, çim için gerekli olan birçok farklı esas element, enzimler, bitki hormonları, pH düzenleyiciler, deniz yosunları, yararlı mikroorganizmalar ve bio uyarıcılar içerir. Bu sayede toprağın verimi ve kalitesi de artmış olur. Tüm bu karışım sayesinde çim için gerekli olan maksimum koşullar sağlanarak ortaya en kaliteli doğal çim çıkarılır. Bugün birçok geniş alanda geleneksel tohumlama yöntemleri artık yerini hydroseeding uygulamalarına bırakmaktadır.
Sizin için uygun olan fonksiyon,metraj, eğim,çimlenme süresi, mevcut toprak yapınıza göre çim tesis yöntemi seçerek sağlıklı çim alanlar oluşturmanız mümkün.
Tuğçe Diler
Kaynaklar
‘Yer Örtücüler’ Prof. Dr. Aslı Korkut
‘Çim Alanlar’ Prof Dr. Murat E. Yazgan, Dr. Zuhal Dilaver, Gül Bahar Edik
Karadeniz Çevre Teknolojileri, Ankara Belediyesi
Image, jabiroo.com.tr, Drummond Castle Gardens

