Dünyada genel kabul görmüş olan teori enflasyonun faiz yarattığıdır.

Bir yatırımcısınız elinizde bir paranız var, öncelikle bu paranızı yaşadığınız ülkedeki enflasyondan korumak, üzerine de bir miktar getiri elde etmek istiyorsunuz. Neye bakarsınız? Ülkedeki enflasyon oranı, bunun üzerine getiri. Bunun adı da reel getiridir. Bankaya gittiğinizde gördüğünüz faizler nominal faizlerdir. Ama yaşanan ülkede bir enflasyon varsa nominal faizle enflasyon farkı sizin reel getiriniz olur.

Enflasyon denen şey bir belirsizliktir, belirsizlik ortamıdır.

Fiyatlamanın zorlaştığı dönemlerdir. Belirsizliğin olduğu yerde yatırımcı da önünü göremediği için daha yüksek bir getiri elde etmek ister. Enflasyon ne kadar yüksekse yatırımcının talep ettiği reel getiri o kadar yükselir.

Enflasyon düştükçe, %18 gibi bir enflasyonda %4-5 gibi bir getiri bekleyen yatırımcı, siz enflasyonu %10’a düşürünce %3-2,5 gibi bir beklentiye düşer.

Türkiye bunu daha önce yaşadı, negatifini gördü.

Türkiye’de faizler %4,5, enflasyon ise 6,5’tu. Faizi düşük olduğu için Türkiye’nin enflasyonu düşmedi, enflasyonu düşük olduğu için faizi düştü, çünkü faiz denen şey paranın bedelidir.

O günkü şartlarda yatırımcılar Türkiye’nin ekonomik olarak yazacağı bir hikâye olması sebebiyle tahvil faizlerinin daha da aşağı geleceğini düşündüklerinden o fiyatlara, negatif reel getiriyi kabul ederek bunu aldılar. Bugünkü ortamda yaşanan şey enflasyon yüksekliğinin faizlere yansımasıdır.

Gündemdeki teori olan faiz yüksek olursa enflasyon da yüksek olur teorisi.

Bununla ilgili yazılmış birkaç akademik çalışma var, diyor ki faizler ne kadar aşağıya düşerse, yatırım iklimi iyileşir, üretilen mal ve hizmet miktarı artar, arz artar, arz arttığı için rekabet oluşur, fiyatlar düşer.

Bu bir görüş. Ama dünyada genel olarak kabul gören teori enflasyonun faizi yarattığıdır. Enflasyonu aşağıya çektiğinizde otomatik olarak faiz de aşağıya gelir. Çok daha fazla çalışma ve akademisyenlerin çalışması da bunu gösterir.

Türkiye önümüzdeki dönemlerde enflasyonunu düşürmelidir. Yapısal sorunlarını çözerek düşürmelidir.  Baz etkisiyle geçen sene yüksekti bu sene düşecek, sonra yükselecek gibi dalga şeklinde olmak yerine daha stabil, daha kabul gören, öngörülebilen bir bandın içerisine almalıdır. Beklentiyi doğru kılarsak, belirsizliği ortadan kaldırırsak ülkemiz için çok daha iyi olur.

Fulya